حقوق بیمه
ماهیت حقوقی بیمه :
شرکتهای بیمه به نوعی تجارت می نمایند و با عملیات بیمه ای دنبال سود میباشند و به نوعی بیمه تجاری محسوب میشوند قانون بیمه در سال 1316 تصویب شد . ماده 1 قانون بیمه را تعریف کرده است : بیمه عقدی است که بیمه گر تعهد میکند در قبال دریافت حق بیمه در صورت وقوع حادثه یا خسارت در مدت بیمه خسارت را به بیمه گزار بپردازد .
در کشور ایران بیمه گر در قالب شرکت میباشد و اشخاص حقیقی نمیباشند در مقابل بیمه گزار میتواند شخص حقیقی یا حقوقی باشد ایجاب از جانب بیمه گزار و قبول از سوی بیمه گر میباشد .
خصوصیات عقد بیمه :
1- لازم بودن عقد بیمه .
2- تشریفاتی بودن عقد : بیمه عقدی نیست که شفاها واقع شود بلکه باید علاوه بر ایجاب و قبول طرفین مکتوبا هم عقد نوشته شود طبق ماده 67 قانون بیمه چنانچه در اثر مسامحه نماینده شرکت بیمه ، بیمه نامه صادر شده باشد اما از سوی بیمه گزار تعهدات انجام شده باشد شرکت بیمه موظف است خسارت را بپردازد ( در صورت وقوع حادثه ) .
3- تعهدی بودن عقد : در بیمه تعهدی به عهده طرفین قرار میگیرد ( به عبارت دیگر عقد تکمیلی نیست ) .
4- معوض بودن عقد .
5- عقد بیمه بر حسن نیت : مبتنی است عدم رعایت حسن نیت موجب فسخ یا تعدیل عقد بیمه میگردد.
6- مستمر بودن عقد : بعد از ایجاب و قبول ، عقد خاتمه نمی یابد بلکه در طول مدت تعیین شده استمرار می یابد .
7- الحاقی بودن عقد بیمه : اصل بر این است که طرفین ابتدا به ساکن به توافق و اراده عقدی را منعقد می نمایند در برخی موارد قانون گذار افراد را اجبار به اموری می نمایند در عقد بیمه شرایط و ضوابط را بیمه مرکزی تعیین نموده و بیمه گزار آنچنان به حق دخل و تصرف در عقد را ندارد 0 در موارد جزئی شرایط را بیمه گزار تعیین میکند . به عبارت دیگر عقد بیمه عقدی است الحاقی ، اضطراری یا تحمیلی .
۸- منجر بودن عقد بیمه : به محض ایجاب و قبول عقد واقع میشود برخی معتقد میباشند عقد بیمه معلق است به پرداخت حق بیمه. اما در هر حال تعهدات بیمه گر معلق است به پرداخت حق بیمه از سوی بیمه گزار و معلق است به وقوع حادثه و وقوع خسارت .
مصادیق بطلان بیمه :
1- بیمه مجدد نسبت به یک شیئی ( ماده 8 قانون بیمه ) در بیمه مضاعف اگر عمدی باشد به علت تقلب بیمه گزار بیمه دوم باطل است و حق بیمه برگشت نمی شود .
2- قصد تقلب بیمه گزار ( ماده 11 ) مواردی که عمدا مالش را بیش از قیمت واقعی جلوه دهد .
3- عدم اظهار واقع یا اظهار خلاف واقع اگر عمدی باشد ( ماده 12 ) اگر عمدی نباشد خسارت به نسبت حق بیمه گرفته شده پرداخت میشود .
4- واقع شدن خطر قبل از انعقاد بیمه ( ماده 18 ) اگر خلاف این ثابت شود نه دهم حق بیمه مسترد میگردد یک دهم حق بیمه به بیمه گر بابت امور اداری تعلق میگیرد .
5- انعقاد بیمه عمر بدون رضایت بیمه شده ( ماده 23 ) بیمه شده شخصی است که عمرش بیمه شده که باید به این امر رضایت داشته باشد ( صریح و مکتوب ) .
مصادیق فسخ :
الف ) فسخ از سوی بیمه گر :
1- عدم پرداخت حق بیمه .
2- در صورت عدم اظهار واقع ( بیمه گزار سهوا اطلاعات واقعی را ندهد ) .
3- در صورت تشدید خطر ( عمدا از سوی بیمه گزار واقع شود وحق بیمه اضافی را نپردازد ) .
4- در صورت انتقال مورد بیمه .
5- ورشکستگی بیمه گزار .
ب ) فسخ از سوی بیمه گزار :
1- در صورت از بین رفتن تشدید خطر ( چنانچه حق بیمه اضافی به بیمه گزار مسترد نشود ) .
2- در صورت انتقال مورد بیمه .
3- ورشکستگی بیمه گر .
4- در صورت توقیف وسیله نقلیه ( چون استفاده ای از خودرو نمیشود ) .
در صورت فسخ قرار داد ، به نسبت باقی مانده حق بیمه به بیمه گزار مسترد میشود .
مصادیق انفساخ :
1- تصویب قانون و منع شرکت بیمه برای انجام عملیات بیمه ای به تبع آن کلیه قراردادهای بیمه این شرکت فسخ میشود .
2- از بین رفتن مورد بیمه به علتی به جز خطراتی که بیمه شده است .
مرور زمان ( ماده 36 قانون بیمه ) اعادی ناشی از بیمه ( بین بیمه گر و بیمه گزار ) باید ظرف دو سال طرح شود و اگر مرور زمان شامل آن شود دیگر حق طرح دعوی ندارد . ضمنا طبق ماده 15 قانون بیمه بعد از وقوع حادثه ظرف پنج روز موضوع را اعلام کند و گر نه بیمه گر حق دارد خسارت را رد کند .
اصول و کلیات بیمه :
تاریخچه و تعریف :
تعریف به موجب ماده 1 قانون بیمه : بیمه عقدی است که دارای دو طرف است یک طرف بیمه گر و طرف دیگر بیمه گذار .
تعهد بیمه گذار : پیشنهاد اعلام نیاز به بیمه و پرداخت حق بیمه .
تعهد بیمه گر : در قبال دریافت حق بیمه تعهد میکند اگر در طول مدت تعیین شده به موجب خساراتی که در قرار داد بیمه قید شده زیانهایی به بیمه گذار وارد شود آنها را تامین نماید بیمه عملی است که به موجب آن بیمه کذار متعهد پرداخت مبلغی به عنوان حق بیمه میباشد و طرف دیگر به عنوان بیمه گر با پذیرش مجموعه ای از خطرهایی که طبق محاسبات و موازین آمار احتمالات صورت گرفته پرداخت خسارت را در صورت وقوع این خطرات متعهد میشود .
از حین حقوق دو شرط در بیمه نامه هست :
1- شرط ایجاد ( تکمیل پیشنهاد بیمه ) .
2- شرط قبول ( صدور بیمه نامه ) .
بیمه نامه ای که صادر شده ولی حق بیمه پرداخت نشده از حیث حقوق بلا اعتبار است پرداخت حق بیمه از جمله شرایط ضمن عقد بیمه است . شروع تعهد بیمه گر منوط به پرداخت حق بیمه میباشد در عقد بیمه ، بیمه گذار میتواند هر موقع تمایلی داشت مبلغ حق بیمه را از بیمه گر مسترد نماید .
تاریخچه :
اولین منشاء و پیدایش بیمه ، بیمه کشتی رانی بوده است که در غالب پرداخت وام به تجار و کشتی رانان بود . افرادی که سرمایه کافی داشته اند و در عملیات دلالی وار بوده اند معادل ارزش کشتی و کالا مبالغی را در اختیار قرار میدادند و شرط میکردند کشتی و کالا سالم به مقصد میرسید مبلغ اصلی و مقداری سود توافقی به وام دهنده اعاده میشد و اگر کشتی دچار حادثه و تلف میشد اصل مبلغ و سود به وام دهنده اعاده نمی شد . البته چون نوعی رباخواری تلقی میشد مورد ایراد روحانیون و کشیش های کلیسا قرار گرفت.
نوع دیگر بیمه ، در مورد برده وکارگر بود توافق می کردند اگر برده در مسیر از بین رفت مبلغی به عنوان خسارت پرداخت میشد . چون این امر غیر اخلاقی و غیر انسانی بود به نوعی به مرور زمان از بین رفت .
زیان همگانی : صاحبان کشتی و صاحبان کالاها به کشتی ران اختیار میداند اگر کشتی در طول مسیر دچار حادثه میشد و با به آب ریختن مقداری از کالاها کشتی نجات می یافت در پایان مسیر ضرر حاصله بین تمامی تجار آن کشتی تقسیم می شد .
آتش سوزی بزرگ لندن که ابتداء از یک نانوایی شروع شد و به چند هزار خانه آسیب رساند دولت لندن را به این فکر انداخت که جبران خسارت را پیش بینی نماید .
موسسه لویدز لندن : که برای جبران خسارات ناشی از تقسیم خسارات به همگان تشکیل یافت یک مرجعیت و مرکزیت دارد و تمامی شرکتهای معتبر بیمه جهان در آن موسسه دارای کرسی میباشند و در انجا نرخ بیمه ها و محاسبات انجام میگیرد و تعیین میگردد . این مرکز به عنوان مرکز تخصصی بیمه دردنیا فعالیت می نماید .
در سال 1212 هجری شمسی در دوره حکومت ناصر الدین شاه یک فرد روسی امتیاز تاسیس یک شرکت بیمه را با شرط معافیت از هر گونه حقوق دیوانی از جمله مالیات در اختیار می گیرد . به مدت 75 سال به صورت انحصاری در اختیار می گیرد . به علت عدم توفیق در اجرای وظایف و اختیارات آن فرد روسی بیش از سه سال فعالیت وی به طول می انجامد .
تا سال 1308 هجری شمسی جمعا چهار تا شرکت اقدام به فعالیت بیمه ای در ایران می نمایند . مقر اصلی شرکتها در روسیه و انگلستان بوده اند و نمایندگی آنها در ایران بوده است و پرونده پس از تشکیل به کشور متبوع آنها میرفتند و آنجا تصمیم میگرفتند و به همین لحاظ به علت عدم وجود عرق ملی به تعهدات بیمه ای خود عمل نمی کردند فعالیت مکارانه آین چهار شرکت در سال 1314 آقای الکساندر آقایان پیشنهاد تاسیس یک شرکت بیمه ایرانی را مطرح کرد . در 15 آبان 1314 اولین شرکت با عنوان شرکت سهامی بیمه ایران با سرمایه دو میلیون ریال و با تضمین بانک ملی شروع به فعالیت میکند . به همین لحاظ دست شرکتهای بیمه خارجی را از عملیات مکارانه کوتاه کرد .
قانون بیمه در سال 1316 برگرفته از قانون بیمه فرانسه مصوب شد . بعد از تصویب قانون بیمه تا سال 1340 لوایحی از سوی دولت در غالب بخشنامه برای حمایت از بیمه تصویب شد . در سال 1347 قانون بیمه مسئولیت مدت دارندگان بیمه اشخاص ثالث تصویب شد .در سال 1350 قانون تاسیس بیمه مرکزی ایران تصویب یافت که وظیفه این بیمه ، هدایت و ارشاد سایر موسسات بیمه ای میباشد .
کارت سبز بیمه ای ( گرین کارت ) کشورهای عضو کنوانسیون تعهد کرده اند اگر افراد کشورهایی که جز این کنوانسیون میباشند د رسایر کشورهای عضو تردد کردند مجبور نباشند در هر کشوری جداگانه بیمه شوند با یک فرم و حالت متمرکز و مشترک بیمه نامه ای صادر میگردد که در کلیه کشورهای عضو قابل اعتبار و پذیرش است و این موضوع غالبا برای حمل کالاها از طریق کامیون در کشورهای متعدد کاربرد دارد کشور ایران در سال 1356 به این کنوانسون پیوسته است . ( کنوانسیون بین المللی گرین کارت ) .
در سال 1358 همزمان با ملی شدن بانکها ، شرکتهای بیمه نیز ملی میشوند کلیه نمایندگی شرکتها در سه شرکت دانا ، البرز و آسیا ادغام میشوند . در سال 1365 تصویب قانون انجمن تخصصی بیمه گران آفریقایی را داریم . در سال 1380 قانون تاسیس موسسات بیمه غیر دولتی تصویب شد که از این سال چند شرکت بیمه خصوصی تشکیل یافته اند جمعا 22 شرکت بیمه دولتی و خصوصی در حال حاضر مشغول فعالیت میباشند در اجرای اصل 44 قانون اساسی به جز بیمه مرکزی و بیمه ایران سایر شرکتهای بیمه به بخش خصوصی واگذار می گردند . علت خصوصی نشدن بیمه ایران ، امور امنیتی میباشد چرا که در امور امنیتی برخی اطلاعات باید از طریق کد بندی در اختیار برخی مراجع محدود قرار گیرد 0 و هر شرکت خصوصی نباید به این اطلاعات دسترسی حاصل نماید .
فلسفه تشکیل بیمه :
انسان دارای نیازهایی میباشد پس از اینکه انسان نیاز خوراک ، پوشاک و مسکن را برای خود تامین نمود در مرحله بعد به امنیت نیاز دارد . چون حوادث قابل پیش بینی نمی باشند بنابر این انسان به بیمه نیاز دارد . اگر انسان مطمئن باشد حادثه ای برای وی واقع نمی شود به بیمه نیاز نخواهد داشت.
دامنه حوادث و خسارات وسیع است و گاهی از میزان توانایی مالی اشخاص فراتر میرود که این هم دلیل دیگری بر لزوم وجود بیمه میباشد .
توجیه دیگر این است که افراد به علت محدودیت های ظرفیت و توانایی اقتصادی به تنهایی قادر به جران خسارات نمیباشند .
پیچیده بودن زندگی ماشین ما را به این سمت سوق میدهد که نیاز به بیمه بیش از پیش میباشد چون مقدار ریسک و خطرها بیشتر شده است .
الزام افراد به زندگی اجتماعی و عدم امکان زندگی افراد ، به تنهایی و جدا از دیگران باعث میشود افراد به سمت بیمه نمودن خود و اقدامات خود نگرش داشته باشند .
اصول و ضوابط حاکم بر انواع بیمه ها :
در بیمه سه رشته وجود دارد : بیمه اموالی – بیمه اشخاص – بیمه مسئولیت .
الف ) اصل غرامت : شرکت بیمه متعهد است در صورت بروز خسارت به فردی خسارت وی را جبران میکند تا حدی که به حالت قبل از حادثه برگردد .این اصل صرفا در بیمه اموالی و اشیاء و مسئولیت حاکم است . چون ارزش افراد قابل تقویم نیست صرفا در مورد بیمه درمان اشخصا قابل اجرا می باشد .
تعهد بیمه گر نباید کمتر یا بیشتر از خسارت واقعی باشد . این اصل باعث کاهش تقلبات عمدی و غیر واقعی میشود . این اصل با بیمه مضاعف و درجه تقصیر بیمه گذار و بیمه های اموالی دست خوش تغییر میشود.
ب) اصل صداقت و حسن نیت : این اصل برای طرفین میباشد هم بیمه گذار و هم بیمه گر : بیمه گذار باید کلیه اطلاعاتی را که جوانب و خطرات را ارزیابی میکند در اختیار بیمه گر قرار میدهد هر گاه مشخص شود یکی از طرفین اصل صداقت را رعایت نکرده حق فسخ برای طرف دیگر ایجاد میشود .
ج) اصل نفع بیمه ای : علاقه و نفعی است که هر فردی برای حفظ و بقاء مال یا شخص بیمه شده دارد این اصل در تمامی انواع بیمه جاری میباشد باید مال یا شخص شناخته شده باشند کسی محق به دریافت خسارت میباشد که ذیفنع مال باشد.
د ) اصل جانشینی : بیمه گر در قبال پرداخت خسارت جانشین بیمه گذار قرار می گیرد ( ماده 30 قانون بیمه ) و پیگیری و طرح دعوی به بیمه گر واگذار خواهد شد بنابر این بیمه گذار حق مراجعه به عامل حادثه را ندارد .
در صورت عدم رعایت اصل جانشینی بیمه گذار علاوه بر دریافت خسارت از بیمه گر به عامل حادثه مراجعه میکند و همچنین موجب تضییع حقوق بیمه گر به جهت عدم رعایت قواعد حتی بلحاظ محاسبه بهای ریسک بر مبنای افدامات بیمه گذار خواهد شد . مچنین باعث ایجاد بی نظمی در جامه و سود بیمه گذار از عملیات بیمه ای میگردد .اصل جانشینی فقط در بیمه اموال و مسئولیت و در بیمه اشخاص صرفا در بیمه های درمان جاری است این اصل با اصل غرامت ارتباط مستقیم و محتوایی دارد .
ه) اصل قاعده نسبی : در این اصل به دو مورد تفکیک می نمائیم :
1- قاعده نسبی خسارت.
2- قاعده تناسب مبلغ بیمه شده و خسارت .
اگر مالی به قیمتی کمتر از مبلغ واقعی قیمت گذاری شود در صورت وقوع خسارت ، خسارت به تناسب مبلغ قیمت گذاری شده محاسبه و از سوی بیمه گر پرداخت خواهد شد قاعده نسبی سرمایه : ارزش بیمه شده ارزش واقعی کالا خسارت برآوردی = خسارت قابل پرداخت
قاعده نسبی حق بیمه : حق بیمه پرداخت شده حق بیمه واقعی خسارت برآوردی = خسارت قابل پرداخت .
حق بیمه واقعی : حق بیمه ای است که در صورت اعلام شرایط واقعی ریسک از جانب بیمه گذار به بیمه گر باید پرداخت شود .
خطر : تعریف : عبارت است از واقعه ای که در زمان کم و بیش دور و نزدیک احتمال وقوع داشته باشد و بتوان درجه احتمال وقوع آن را محاسبه کرد . خصوصیات خطر عبارت است از :
واقعه احتمالی – امر اتفاق – زیان احتمالی .
تعریف حقوق : عبارت است از واقعه احتمالی که زمان وقوع آن نامعلوم بوده و تحقق آن بستگی به میل و اراده طرفین قرار داد نداشته باشد .
پیش آمدهایی که وقوع آنها مسلم و زمان و تاریخ وقوع آنها معلوم باشد از نظر بیمه ای قابل بیمه نیستند.
خطر باید حقیقی بوده و امکان تحقق داشته باشد و همچنین خلاف قانون و نظم عمومی و اخلاق نیک جامعه نباشد .
وقایع نادر خیالی ، موهوم ، غیر ممکن ، جرائم و محکومیت های جزایی ، عملیات قاچاق و 000 قابل بیمه شدن نمیباشد .
شرایط فنی خطر :
1- جنبه احتمالی حالتهای مساعد حالتهای وقوع ممکن = احتمال
2- تجانی : خطرهای موضوع بیمه باید از یک جنس باشند تا بتواند بیمه گر نرخ حق بیمه را تعیین کند .
3- تواتر خطر : امکان وقوع آن در زمان کم و بیش نزدیک وجود داشته باشد ( پر شماری خطر قانون اعداد بزرگ ) .
4- پراکندگی خطر : شرکتهای بیمه قاعدتا از بیمه عنوان موارد انباشته شده و متمرکز بلحاظ بالا رفتن ریسک خودداری مینمایند مثلا بیمه شدن کل بازار تهران توسط یک شرکت بیمه توجیه فنی ندارد .
فرانشیز :
در صد یا مبلغ یا بخشی از بیمه است که جبران آن به عهده بیمه گذار میباشد .
انواع فراشنیز :
1- مطلقی 2- اجباری 3- ساده
علت وجود فرانشنیز :
1- افزایش احتیاط توسط بیمه گذار
2- جوگیری از افزایش هزینه های اداری بیمه گر.
بیمه مشترک :
چند شرکت بیمه یک ریسک را با توافق مشترکا بیمه میکنند و هر کدام درصدی از خسارت را بیمه می نماید یک شرکت به عنوان لیدر leader انتخاب میشود و تقاضای بیمه را قبول و حق بیمه را اخذ میکند و به شرکتهای دیگرمیپردازد و در مواقع خسارت زیان را جبران میکند و سپس حق السهمه سایر شرکتهای بیمه را دریافت میکند .
بیمه اتکایی : شرکت بیمه بر مبنای قرار داد واگذاری درصدی از ریسک را نزد کمپانی دیگر بیمه میکند 0
شرایط عمومی بیمه نامه :
شامل کلیات و مسائل عام قرار داد بیمه است که چاپی است و معمولا توسط شورای عالی بیمه تعیین می گردد .
شرایط خصوصی بیمه نامه :
در حدی که مغایر قانون نباشد میتواند ناقض شرایط عمومی باشد .
بیمه نامه موقت :
غالبا بیمه ها از ساعت 24 ( صفر بامداد ) شروع میشود اگر این امر نظر بیمه گذار را تامین نکند با انعقاد یک قرارداد موقت که یک نوع گواهی موقت بیمه است مشکل حل میشود اعتبار آن بیش از چند روز نیست .
بیمه اشخاص :
در مورد اشخاص در مورد اموری است که انسان تلقی میشود موضوع بیمه خطراتی است که جان و سلامت انسان را تهدید می نماید .هر فرد به هر میزان که کافی بداند میتواند خود را بیمه کند بنابر این تعدد بیمه در اشخاص جاری است در بیمه اموال نمیتوان بیش از ارزش کالا بیمهنمود 0 در حالیکه انسان قابل ارزش گزاری نمیباشد .اگر فردی خود را بیمه نماید و دچار حادثه شود علاوه بر دریافت خسارت از شرکت بیمه میتواند به فرد مقصر نیز برای دریافت خسارت یا دیه مراجعه کند.در بیمه اشخاص اصل غرامت حاکم نیست 0 در بیمه اشخاص اصل جانشینی حاکم نیست بیمه اشخاص عوارض مادی ناشی از خطر را جبران میکنند. مثلا اگر فردی دچار نقص عضو شدو دیگر نمیتوان با یمه وی را کامل کرد فقط عوارض مادی را جبران میکنند.
بیمه عمر :
بیمه نامه سندی است قانونی بین بیمه گر و بیمه گذار که بر اساس قانون بیمه و پیشنهاد کتبی بیمه گزار تنظیم و مورد توافق طرفین میباشد چنانچه بیمه گزار و بیمه شده دو نفر باشند رضایت کتبی بیمه شده برای تنظیم بیمه نامه اشخاص ضروری است .
بیمه گر : کسی است که متعهد پرداخت خسارت طبق مندرجات بیمه نامه میباشد .
بیمه گزار : هم میتواند شخصیت حقیقی و هم میتواند شخصیت حقوقی داشته باشد حق بیمه را وی میدهد و مالک بیمه نامه است .
بیمه شده : الزاما یک شخص حقیقی است چون مورد بیمه در بیمه اشخاص انسان است و او فردی است که موضوع خطر برای او موجب انعقاد عقد بیمه شده است.
ذینفع : هم میتواند شخصیت حقیقی و هم شخصیت حقوقی داشته باشد کسی یا کسانی میباشند که بیمه نامه به نفع او منعقد شده باشد . سرمایه ناشی از بیمه به وی پرداخت خواهد شد .
تعریف بیمه عمر :
قرار دادی است که به موجب آن بیمه گر متعهد میشود در صورت فوت یا حیات بیمه شده سرمایه ای را به صورت یک جا یا مستمری به ذینفع پرداخت نماید . فوت که ذکر شده فوت به هر علت میباشد به غیر از فوت ناشی از جنگ وناشی از خودکشی .
البته در بیمه های پس اندازی چنانچه بیمه شده طی دو یا سه سال اول بیمه نامه خودکشی نماید صرفا پس انداز ایجاد شده تا تاریخ فوت به ذیفنع پرداخت میشود ولی اگر خودشکی بعد از دو یا سه سال پیش بیاید سرمایه نیز علاوه بر پس انداز پرداخت میشود علت این امر بر این مبنا قرار گفته که شخص با انگیزه وارد نشود . اگر ذیفنع عامل قتل بیمه شده باشد سهم وی پرداخت نمیشود.
بیمه عمر به سه دسته تقسیم میشود :
1- بیمه عمر به شرط فوت .
2- بیمه عمر به شرط حیات .
3- بیمه عمر مختلط .
-
1- بیمه عمر به شرط فوت : صرفا به شرط فوت بیمه شده پرداخت میشود .
2- بیمه عمر به شرط حیات : صرفا به شرط حیات بیمه شده در موعد معین پرداخت میشود .
3- بیمه عمر مختلط : چه فوت شود و چه در مدت معین بیمه شده حیات داشته باشد پرداخت میشود .
بیمه عمر به شرط فوت خود سه دسته میشود :
بیمه عمر زمانی : بیمه گر متعهد میشود برای مدت معینی بیمه شده را در قبال یک سرمایه معین تحت پوشش بیمه خطر فوت قرار دهد یعنی چنانچه بیمه شده در طول مدت بیمه ای فوت نماید بیمه گر سرمایه را به ذینفع می پردازد و در غیر این صورت بیمه گر تعهدی ندارد ( نه سرمایه و نه حق بیمه ) .
- نکته : تا حق بیمه پرداخت میشود تعهد بیمه گر استمرار می یابد به محض پرداخت و وقوع خطر خارج از ضرب العجل تعیین شده بیمه گر تعهدی ندارد . ضرب العجل مدتی است که برای امکان تاخیر بیمه گزار از پرداخت حق بیمه تعیین میشود اگر حادثه در فرجه ضرب العجل واقع شود بیمه گر سرمایه را خواهد پرداخت و مابقی آخرین حق بیمه یک ساله از سرمایه کسر میشود در بیمه نامه زمانی سن + مدت بیمه نباید از 70 سال تجاوز کند .
بیمه تمام عمر : در آنجا محدودیت زمانی ملاک نیست بیمه گر متعهد میشود در هر زمان فوت پیش آید سرمایه را به ذینفع بپردازد.
بیمه عمر مانده بدهکار : بیمه گر متعهد میشود اگر بیمه شده در اثناء مدت فوت شود مانده بدهی حین الفوت وی را به صورت یکجا در حق ذینفع پرداخت نماید ( بیمه گر در مورد اقساط معوقه تعهدی ندارد ) اینجا هم محدودیت سنی تا 70 سال وجود دارد .
در بیمه عمر به شرط حیات : سرمایه تعیین میشود و سپس مبلغی که باید اقساطا بیمه گزار بپردازد تعیین میگردد.
در بیمه جامع حیات : حق بیمه از سوی بیمه گر تعیین میشود و پرداخت خواهد شد از نوع مختلط تلقی میشود .
بیمه عمر را به صورت انفرادی یا گروهی منعقد میگردد مبنای بیمه عمر ، سن افراد میباشد در بیمه عمر گروهی میانگین سن افراد تعیین میشود که همه یک حق بیمه میدهند و همه یک مبلغ ( سرمایه ) دریافت خواهند کرد.
سرمایه بیمه عمر صرفا متعلق به ذینفعی میباشد که داخل عقد بیمه معرفی شده است هیچکس حق دخل و تصرف در آن را ندارد در بیمه های عمر و پس انداز ، بیمه گزار میتواند پس از گذشت حداقل شش ماه از شروع بیمه نامه در صورت انصراف از ادامه بیمه ، بیمه نامه خود را باز خرید نماید که در این صورت و صرفا ذخیره ریاضی ایجاد شده تا تاریخ تقاضا به بیمه گزار پرداخت خواهد شد .
در بیمه مختلط پس از گذشت دو سال ، بیمه گزار میتواند اقدام به اخذ وام نماید که 90 % از ذخیره ریاضی را به وی به عنوان وام میدهند دیگر امتیاز بیمه مختلط ، سهیم نمودن بیمه گزار در 85% از منافع حاصل از سرمایه گزاری حق بیمه عمر میباشد. اگر بیمه گزار در اثناء مدت بیمه ای از ادامه پرداخت حق بیمه ای منصرف شود ولی ارتباط را با شرکت بیمه قطع نکند در این حالت بیمه نامه به بیمه نامه مخفف تبدیل میشود و با سرمایه مخفف تا پایان مدت ادامه می یابد البته باید حداقل 6 ماه از بیمه گذشته باشد در ادامه سود به این ذخیره تعلق می گیرد .
اگر بیمه گزار در اثناء مدت از ادامه ارتباط حقوقی با بیمه گر منصرف شود ذخیره ریاضی به وی پرداخت خواهد شد .
بیمه بدنه اتومبیل :
بیمه بدنه یک بیمه اختیاری میباشد یک قرار داد دو طرفه است .
در جامعه امروزی دو گروه از افراد خودرو را بیمه بدنه مینمایند :
1- افراد ثروتمند 2- افراد محتاط
در بیمه بدنه دو اصل باید رعایت شود :
1- آیا خودرو قابل بیمه شدن میباشد یا خیر ؟ نباید بیش از 10 سال از تولید خوردو گذشته شده باشد البته از ده سال تا بیست سال امکان بیمه کردن فراهم است ولی به ازاء هر سال باید 5% به حق بیمه اضافه شود در مورد خودروهای سنگین چون عمر طولانی تر دارند تا 20 سال ملاک است .
2- خودرو باید به بازدید کارشناسان شرکت بیمه رعایت شود تا سلامت خودرو احراز شود .
در بیمه بدنه چند خطر اصلی است که تحت پوشش بیمه میباشد :
1- حادثه - تصادف به معنی برخورد دو اتومبیل با یکدیگر و یا برخورد اتومبیل با جسم ثابت یا برخورد جسم متحرک با خودرو خسارت شخص بیمه گزار که بیمه بدنه دارد در هر حال جبران میشود چه مقصر باشد چه مقصر نباشد ( تا سقف تعهدات ) .
2- سقوط .
3- آتش سوزی : مگر اینکه در اثر لوازم الکتریکی خودرو باشد باید علت آن توسط کارشناسان آتش نشانی تعیین شود .
4- سرقت کلی : به شرطی که خودرو سرقت شده باشد و بعد وسیله ای از آن بردارد و سپس خود رو پیدا شود در این حالت خسارت قابل پرداخت است اما اگر بدون سرقت کل خودرو در همان محل ، برخی وسایل خودرو را سرقت کند قابل جبران خسارت نیست مگر اینکه با دادن حق بیمه بالاتر بیمه سرقت درجا کرده باشد .
5- هزینه نجات و هزینه نقل خودرو تا تعمیر گاه تا 20 % ارزش بیمه قابل پرداخت میشود .
6- در مورد باطری و لاستیک ها چون استهلاک دارند تا 50 % قابل جبران است ( 50 % قیمت جنس نو ) .
استثنائات :
1- بلایای طبیعی ، سیل ، زلزله و آتشفشان : مگر اینکه با دادن حق بیمه اضافه تر توافق و تحت پوشش قرار گیرد .
2- خساراتی که در اثر مسابقات اتومبیل و آزمایشات خودرو حاصل میشود .
3- خسارت ناشی از حمل مواد منفجره .
4- خسارت ناشی از اسید پاشی ، رنگ و مواد شیمیایی ( مگر با توافق طرفین ) .
5- کشیدن جسم سر تیز به بدنه خودرو در اثر عمد .
6- کاهش بها در نتیجه حادثه ( افت قیمت ) .
خساراتی که تحت هیچ حالتی قابل جبران و تحت پوشش نیست :
1- خسارتهای ناشی از جنگ و شورش .
2- خسارتهای ناشی از انفجارهای هسته ای ( مستقیم و غیر مستقیم ) .
3- خسارتهایی که عمدا از سوی بیمه گزار وارد میشود .
4- خساراتی که در حین گریز از نیروهای انتظامی حاصل میشود مگر اینکه خودرو به سرقت رفته باشد و در اثر اقدامات سارق واقع شود .
5- راننده گواهینامه نداشته باشد ولی اگر تاریخ گواهینامه منقضی شده باشد در حکم گواهینامه دار میباشد .
6- راننده مست باشد یا مواد مخدر مصرف نموده باشد .
وظایف بیمه گزار :
1- داشتن حسن نیت و دادن کلیه اطلاعات جزئی در مورد خودرو .
2- پرداخت حق بیمه .
3- اعلام خسارت حداقل 5 روز الی 15 روز با مراجعه مستقیم یا مکاتبه یا تلگراف .
4- اقدام جهت جلوگیری از توسعه خسارت .
5- خودداری از جابجایی و یا تعمیر خودرو البته با گزارش مرجع انتظامی میتوان از شرط جابجایی صرف نظر کرد .
6- دادن حق جانشینی .
فسخ قرار داد :
مواردی که بیمه گزار میتواند فسخ کند :
1- عدم پرداخت حق بیمه .
2- تشدید خطر .
3- بیمه گزار سهوا مطالب خلاف بیان کند .
مواردی که بیمه گزار میتواند فسخ کند :
1- خطر کاهش یابد و بیمه گر حاضر به تخفیف نشود .
2- عملیات بیمه گر به هر دلیل متوقف شود .
حق بیمه به صروت روزشمار محاسبه میشود ومابقی اعاده میشود .
اتمساخ :
مواردی که خودرو در اثر حادثه ای که خارج از موضوع بیمه است از بین برود مانند جنگ
با انتقال خودرو منتقل الیه از مزایای بیمه حتی تخفیفات استفاده می نماید .
اگر خودرویی بیش از چهار سال از تاریخ تولید آن گذشته باشد 5% از خسارت به ازاء هر سال به علت وجود استهلاک حداکثر 25 % کم میشود .
بیمه باربری :
در کلیه بیمه نامه ها یک سری خطرات نام برده شده که تحت پوشش بیمه قرار میگیرد و آنچه در بیمه نامه قید شده تحت پوشش می گیرد در مقابل یک سری خطرات وجود دارد که نام برده نمی شود لذا به عنوان خطرات بیمه نشده عنوان میگردند . در کنار این مطالب اموری بعنوان استثنائات قید میشود مثلا در بیمه آتش سوزی اگر حریق در اثر جنگ واقع شود تحت پوشش قرار نمی گیرد چون استثناء میباشد .
چنانچه حادثه ای واقع شود و افرادی دچار خسارت شوند و این خسارت ناشی از حادثه های تحت پوشش قرار گرفته و حادثه های تحت پوشش قرار نگرفته باشد طبق عرف بیمه ای که از انستیتو بیمه لندن ارائه شده باید خسارت جبران شود مثلا کارخانه ای تحت پوشش بیمه طوفان باشد و در اثر طوفان سقف کارخانه خراب شود و سپس باران بیاید و اموال کارخانه خراب شود اگر چه تحت پوشش بیمه باران نباشد عرفا خسارت جبران میشود .
اگر خسارت ناشی از حادثه تحت پوشش داده شده و ناشی از موارد استثناء شده باشد دیگر بیمه خسارت نخواهد داد .
عدم تحویل :
در قرار داد قید میشود اگر کالایی یا باری به دلیل نامعلومی به مقصد نرسد به آن عدم تحویل می گویند اگر دلیل آن معلوم باشد در این مقطع نمی گنجد . اگر عدم تحویل در بیمه نامه قید شود شرکت بیمه تحت پوشش قرار می دهد .
برخی موارد در بیمه های باربری میتواند تحت پوشش قرار گیرد که عبارتند از :
1- زیان همگان .
2- فردی دریایی .
3- کسر تخلیه .
4- بارانری .
5- عدم تحویل .
باراتری : اگر خدمه کشتی به دلیل بی احتیاطی یا قصور یا عمد باعث خسارت به محموله ای گردند این امر تحت پوشش باشد شرکت بیمه خواهد پرداخت barratry
در قراردادهای بیمه شرط داوری حاکم است که اختلافات مربوطه را حل و فصل می نماید .
برخی امور را اگر بیمه گزار از حیث دادن اطلاعات اولیه به بیمه گر نگوید چنانچه در قبول یا عدم بول بیمه گر یا افزایش حق بیمه اثر گذار باشد به عنوان warranty نام دارد و اگر از جمله امور غیر مهمه باشد که باعث افزایش خظر نشود به عنوان condition نام دارد .
بیمه گزار از ارائه اطلاعات مندرج در قوانین موضوعه و اطلاعات امور بدیهی و اموری که باعث کاهش خطر میشود معاف است مانند ماده 000 قانون تجارت یاوقوع جنگ واستمرار آن در افغانستان در حال حاضر .
بیمه کشتی :
خود کشتی تحت پوشش قرار می گیرد .
بیمه هواپیما :
در بیمه های باربری قرا ردارد .
- نکته : همانگونه که میدانید در بیمه نامه ها شرایط عمومی و شرایط خصوصی و شرایط ویژه ( کلاز ) وجود دارد اگر تعارض بین این شرایط باشد ابتدا شرایط خصوصی سپس شرایط ویژه و در نهایت شرایط عمومی حاکم است .
بیمه آتش سوزی :
انسان در اعصار مختلف با مخاطرات با پیچیدگی های متفاوت مواجه بوده است پیچیده تر شدن خطرات و تبدیل خطرات از بافت سنتی به بافت جدید و پیچیده از جمله نتایجی است که در عصر جدید داریم .
آتش سوزی به عنوان بزرگترین حادثه در عصر حاضر ( عصر فرا صنعتی ) میباشد .
تعریف بیمه بر این مبنا استوار است که خطر بین افرادی که در معرض خطر میباشند توزیع وتقسیم شود 0 بیمه آتش سوزی قرار دادی است در شاخه بیمه اموال که به موجب آن بیمه گر متعهد به جبران خسارات ناشی از حریق ، انفجار و صاعقه میشود .
حریق ، انفجار و صاعقه به عنوان خطرات اصلی در بیمه نامه آتش سوزی قید شده است.
بیمه آتش سوزی باید دارای شرایط عمومی و شرایط خصوصی قرار داده باشد البته ممکن است شرایط ویژه ای هم توافق شود .
ویژگی های شرایط خصوصی قرار داد :
1- کامل و مشخص بودن نام بیمه گزار .
2- کامل و مشخص بودن آدرس محل .
3- انطباق موضوع فعالیت مورد بیمه با ماهیت مورد بیمه .
4- انطباق نوع مورد بیمه ( اموال تحت پوشش ) با موضوع فعالیت مورد بیمه .
5- اعمال نرخ مناسب با موضوع فعالیت و شرایط تشدید خطر .
در صنعت بیمه : کارگزار وکیل بیمه گزار است تا بهترین نوع بیمه را برای وی تهیه نماید و از سوی بیمه مرکزی منصوب میگردد نماینده بیمه ، وکیل بیمه گر است و دنبال منافع وی میباشد .
تقسیم بندی بیمه آتش سوزی این بیمه از حیث خطرات مورد تعهد . از نظر مورد بیمه و از نظر سرمایه و از نظر نرخهای بیمه نامه از حیث مدت بیمه و از حیث طرحهای بیمه قابل تقسیم بندی است .
در شرایط عمومی بیمه آتش سوزی خطرات اصلی در کنار یکدیگر آمده است و هیچیک را نمیتوان از بیمه نامه کسر کرد به عبارت دیگر مثلا بیمه گزار نمیتواند بگوید چون مکان ما صاعقه نمی آید پس موضوع صاعقه را حذف کنید و بیمه حریق و انفجار را به مال بدهید بلکه هر سه در کنار هم به صورت لاینفک آمده است .
آتش سوزی عبارت است از فرار حریق از یک منبع کنترل شده و سرایت از یک منبع کنترل نشده ( ماده 21 قانون بیمه ) .
در بیمه آتش سوزی واژه آتش سوزی به این معناست که با ایجاد گرما و شعله و سوختن موجب از بین رفتن اموال میشود بنابر این آتش سوزی کند که موجب تغییر رنگ یا کباب شدن و یا تخمیر و یا اکسیداسیون ( سوختن آهسته و بدون شعله ) مشمول آتش سوزی معرفی و به معنای حریق نیست .
انفجار : عبارت است از آزاد شدن ناگهانی انرژی از یک منبع کنترل شده در نتیجه انبساط گاز و یا بخار در مورد انفجار بیمه موارد خاصی را پوشش میدهد .
الف ) مواردی که مصرف خانگی دارد مانند اجاق گاز یا آبگرمکن چون نگهداری آن موارد خاصی را نمی طلبد .
ب ) بویلر به عنوان مصرف خانگی ، چون نگهداری آن نیاز به تجهیزات خاصی ندارد .
اگر موردی از مصرف خانگی و استاندارد فراتر رفت با تعیین و توافق شرایط ویژه و با پرداخت حق بیمه بالاتر میتوان تحت پوشش قرار داد .
در بیمه آتش سوزی خسارات اموال ناشی از انفجار و آتش سوزی و صاعقه پرداخت میشود و اگر عامل انفجار مصرف صنعتی داشته باشد خسارتی برای خود منبلع خسارت داده نمیشود مگر با توافق قبلی و پرداخت حق بیمه بیشتر البته اگر آن منبع کاربری خانگی داشته باشد هم خسارات وارده به اموال داده میشود و هم خسارات وارده به منبع خسارت . در بیمه آتش سوزی در هر دو حالت شرکت بیمه مکلف است خسارات اموال مجاور را بپردازد .
صاعقه : عبارت است از تخلیه بار الکتریکی دوایر پایین ابر و زمین که در اثر القای دوابر مختلف به وجود می آید خسارات مستقیم که ناشی از برخورد مستقیم صاعقه به محل ایجاد میشود باعث حریق و تخریب میشود که قابل پوشش میباشد .
خسارات غیر مستقیم ناشی از صاعقه اگر باعث حریق شود قابل پوشش میباشد اما تاثیر الکتریکی قابل پوشش نمیباشد در بیمه آتش سوزی علاوه بر پرداخت خسارات ناشی از آتش سوزی موارد دیگری جزء تعهدات بیمه گر میباشد که عبارتند از :
1- هزینه های ناشی از جلوگیری از گسترش خسارت .
2- هزینه نقل و انتقال و جابجایی لایه خارج از محل .
3- خسارات ناشی از رسیدن به کانون آتش سوزی ( مثلا تخریب عمدی دیوار حائل ) یا خسارات ناشی از ارتفاء حریق مثلا خساراتی که بابت رسیدن آب اتش نشانی به مسیال دیگر حاصل میشود ( ماده 21 قانون بیمه ) .
موارد خارج از تعهدات بیمه گر :
1- مسکوکات – پول – طلاجات – اسناد – جواهرات – سنگهای قیمتی .
2- جنگ – شورش – اعتصاب – قیام – کودتا .
3- زمین لرزه – آتشفشان – حتی آتش سوزی ناشی از زلزله .
4- خسارات وارده به موتورها و ماشین های برقی .
5- خسارات وارده به ظروف تحت فشار ناشی از انفجار خود ظروف .
6- خسارت وارد به مورد بیمه در محدوده آتش کنترل شده .
بیمه های تمام خطر مهندسی : جناب آقای ملکوتی
ویزگی های این نوع بیمه :
1- طولانی بودن بیمه : چون غالبا اجرای پروژه ها طولانی است به مدت یک دوره از اجرای عملیات پروژه را شامل میگردد .
2- پیشرفت و توسعه سریع تکنولوژی به همراه خود دیسکهای جدید و ناشناخته را دارد .
3- پوشش بیمه های مهندسی ( خاصه بیمه تمام خطر پیمانکار و نصب ) دو بخش را شامل میشود بخش اول پوشش اموال بیمه گزار و بخش دوم پوشش جانی و مالی برای اشخاص ثالث مانند اجرای پروژه ساختمانی که باعث تخریب محل مسکونی مجاور میگردد .
4- در ابتدای انعقاد عقد بیمه حق بیمه محاسبه میشود نه اینکه کاملا گرفته شود نحوه پرداخت بر مبنای توافق طرفین میباشد و باید مکتوبا در قرار داد نوشته شود ویژگی دیگر این نوع بیمه ها ارتباط آنها با صنعت و تکنولوژی میباشد صنعت هر روزه پیشرفت می نماید و به تبع آن نیز بیمه باید پیشرفت نماید و بیمه های جدید به بازا بیاید تا موارد جدید را تحت پوشش قرار دهد .
انواع قرار دادها در نوع بیمه و حق بیمه کاملا موثر است .
یک پروژه دارای دست اندرکارانی میباشد :
1- کارفرما .
2- پیمانکار اصلی .
3- پیمانکار فرعی .
مدیر پروژه :
شخص حقیقی یا حقوقی است که برای مدیریت اجرای کار و انتقال دستورات از سوی کارفرما به پیمانکار معرفی میشود ( هماهنگی های اداری ) علاوه بر آن رئیس کارگاه و مهندس ناظر نیز در پروژه فعالیت دارند ماده 21 شرایط عمومی پیمان ، پیمانکار را موظف نموده کار را از هر حیث بیمه نماید و قبل از شروع کار امور اداری را انجام دهد و اسناد را آماده سازد .
بیمه نامه موقت :
برای بیمه مهندسی با توجه به وسعت آن ممکن است مدت طولانی سپری شود تا بیمه نامه صادر گردد 0 و در این مدت اگر اتفاقی بیفتد برای اینکه بیمه گزار یک حداقل پوشش بیمه ای را داشته باشد یک بیمه نامه موقت صادر میشود و نوع پوش ها تعیین میشود تا زمانیکه بیمه نامه اصلی صادر شود باید دقت شود پروژه های مهندسی در روزهای ابتدایی آنچنان خطر ساز و پر خطر نیست و هر چه روبه اتمام پروژه میرویم ریسک بیشتر میشود بنابر این غالبا با بیمه نامه موقت با پوشش بیمه ای کمتر میتوان بیمه گزار را تنها نگذاشت .
انوع خطرات :
1- طبیعی .
2- سایر خطرات که ممکن است انسان در آن نقش داشته باشد .
مفهوم تمام خطر ، در بیمه های مهندسی :
یعنی تمام خطرات به جز آنچه در بیمه نامه صراحتا مستثنی شده باشد تحت پوشش میباشد باید متذکر شد که بیمه های بویلر ( مخازن تحت فشار ) و مهندسی سازه های تکمیل شده ساختمانی تحت پوشش تمام خطر نمی باشند .
انواع بیمه های تمام خطر مهندسی :
1- بیمه نامه تمام خطر پیمانکاران car 0
2- بیمه نامه تمام خطر نصب .
3- بیمه نامه تمام خطر شکستن ماشین آلات .
4- بیمه نامه تمام خطر تجهیزات الکترونیکی .
5- بیمه نامه تمام خطرات ماشین الات پیمانکاران .
6- بیمه نامه تمام خطر فساد کالا در سردخانه .
در بیمه نامه های مهندسی فرانشیز هم وجود دارد 0 که علاوه بر فلسفه های عمومی علت های دیگری : 1- از جمله عدم توقف پروژه - 2- در مواقعی که شناخت کافی از ریسک وجود ندارد با تعیین فرانشیز مناسب امکان صدور بیمه نامه فراهم خواهد بود حکومت میکند .
کلوزها در بیمه های مهندسی :
الف ) افزایش دهنده پوشش ( با افزایش حق بیمه ) .
ب ) کاهش دهنده ( با کاهش حق بیمه ) .
ج ) محدود کننده پوشش .
د ) شرط گذارنده برای پوشش .
در مورد بیمه تمام خطر پیمانکاران car چنانچه پیمانکار بخواهد بخشی از پروژه را بیمه کند باید تائیدیه کارفرما را ارائه نماید 0 در مواردی که به قسمتی از پروژه خسارت وارد میشود و بیمه آن را پوشش میدهد پس از رفع عیب و ترمیم دیگر در صورت خسارت مجدد دیگر بیمه پوشش نمیدهد مگر اینکه مجددا قرارداد بیمه در مورد آن قسمت تنظیم شود .
قانون جدید احیای مسئولیت مدنی دارندگان وسیله نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث :
هدفهای اصلاح قانون :
1- توسعه حمایت های بیمه ای .
2- قضا زدایی و تسهیل پرداخت خسارت زیان دیدگان .
3- ایجاد تضمین های لازم جهت اجرای قانون .
راهبردهایی که برای رسیدن به اهداف فوق در قانون پیش بینی شده است :
الف ) راهبردهای دستیابی به توسعه حمایت های بیمه ای :
1- تعیین حداقل بیمه اجباری به شرح مواد 1 و 4 تا شرکتهای بیمه مکلف باشند پوشش بیشتری بدهند و از محبوس شدن تعداد زیادی از افراد جلوگیری شود 0 قانون حداقل بیمه را به میزان دیه یک انسان مذکور در ماه حرام و در مورد صدمات 5/2 درصد آن تعیین کرده است .
2- پرداخت خسارت زیان دیده از محل مندرج در بیمه نامه تحت هر شرایطی ( تبصره 2 ماده 1 ) حتی اگر راننده مقصر نباشد .
3- توسعه تعریف خسارتهای بدنی ( تبصره 3 ماده 1 ) علاوه بر دیه و ارش ، هزینه معالجه نیز اضافه شده است .
4- توسعه تعریف حادثه ( تبصره 5 ماده 1 ) .
5- تعریف شخص ثالث ( تبصره 6 ماده 1 ) .
6- پرداخت دیه های متعدد متعلق به شخص واحد ( تبصره 1 ماده 4 ) .
7- عدم تاثیر جنسی و مذهب زیاندیدگان در پرداخت دیه ( تبصره 2 ماده 4 ) حتی مذاهبی که در قانون اساسی ذکر نشده .
8- پرداخت خسارت زیان دیده ای که راننده مسبب ، فاقد گواهینامه بوده است یا مست باشد یا مواد مخدر استفاده کرده بدون اخذ تضمین از راننده ( ماده 6 ) .
9- پرداخت خساراتی که منشاء ایراد آنها توسط وسایل نقلیه ، حوادث فورس ماژور باشد و نیز پرداخت خسارت وارده به متصرفین غیر قانونی ( ماده 7 ) .
10- افزایش تعهدات صندوق تامین خسارات بدنی ( تبصره 1 ماده 10 ) .
11- افزایش منابع صندوق تامین خسارات بدنی ( مواد 11 و 12 ) .
12- اداره و نظارت دقیق صندوق ( مواد 10 و 13 ) .
ب ) راهبردهای دستیابی به قضا زدایی و سرعت در جبران خسارت زیان دیده :
قبلا شرکتهای بیمه پرداخت خسارت را منوط به حکم دادگاه می دانستند لذا در اصلاحیه جدید بحث تسریع در پرداخت خسارتها دیده شده است .
1- حق مراجعه مستقیم به شرکتهای بیمه و صندوق تامین خسارت های بدنی برای زیان دیده ( مواد 14 و 15 ) .
2- پرداخت علی الحساب پنجاه درصد از دیه تقریبی ناشی از خسارتهای بدنی وارده به زیان دیده و تمام دیه ناشی از فوت به اولیاء دم ( ماده 16 ) .
3- پرداخت تمام خسارات مالی در صورت توافق زیان دیده و شرکت بیمه مربوطه ( ماده 17 ) .
4- قضا زدایی از طرح دعاوی ناشی از اختلاف بیمه گر و زیان دیده از طریق تعمیر وسایل نقلیه و یا طرح اختلاف در کمیسیون حل اختلاف تخصصی ( ماده 7 و تبصره آن ) .
5- پرداخت خسارات مالی بدون مراجعه به دادگاه ( ماده 18 ) .
پیشنهاد : چون قبول بیمه نامه به جای وثیقه دارای آثاری است بهتر است اگر دارای بیمه باشد به سمت صدور قرارهای غیر از وثیقه برویم .
ج ) راهبردهای دست یابی به هدف ایجاد تضمین برای اجرای قانون :
1- الزام شرکت های بیمه به انعقاد قرار داد بیمه شخص ثالث ( ماده 2 ) .
2- بازیافت %1 دیه در خسارتهای بدنی و 2 % از خسارتهای مالی پرداخت شده از مسبب حادثه توسط شرکت بیمه ( ماده 5 ) .
3- تامین منابع مالی صندوق تامین خسارتهای بدنی (ماده 11 ) .
4- تقویت بیمه مالی شرکتهای بیمه از طریق :
اجباری شدن بیمه شخص ثالث جهت جلوگیری از تردد خودروهای فاقد این بیمه .
- بازیافت برخی خسارات ( ماده 5 ) .
- ایجاد ساز و کار لازم جهت جلوگیری از تبانی ( مواد 2 و 23 ) .
-ایجاد بانک اطلاعات مربوط به وسایل نقلیه و رانندگان ( ماده 24 ) .
- بازیافت خسارتهای موضوع ماده 6 قانون .
5- نظارت بیمه مرکزیبا تفویض اعمال ضمانت اجراهای پیش بینی شده به این سازمان ( ماده 28 ) 0
6- پرداخت خسارت های مشمول ماده 6 بدون اخذ تضمین .
زمان اجرای قانون : در این خصوص مباحث متعددی حاکم است : تاریخ لازم الاجرا شدن 19/6/87 چند وضعیت پیش می آید :
1- حادثه و بیمه نامه قبل از لازم الاجرا شدن قانون باشد .
2- حادثه بعد از لازم الاجرا شدن قانون ولی بیمه نامه قبل از لازم الاجرا شدن باشد .
چون قانون حمایتی است به گذشته بر میگردد اگر چه برخی می گویند عقود تابع قانون زمان انعقاد میباشند فقط باید گفت بلحاظ قاعده فقهی غبن حادث یک حق فسخی برای شرکتهای بیمه قابل تصور است مگر اینکه بگوئیم غبن فاحش نیست .
3- حادثه و بیمه نامه بعد از لازم الاجرا شدن قانون باشد که قابل اجرا است .
بسم الله الذی لا ارجو الا فضله